What is Plastic?

0
300

What is Plastic?

Türk Dil Kurumu (TDK) Plastiği “Isı ve basınç etkisiyle biçim verilen, organik veya sentetik olarak yapılan madde.” olarak tanımlamaktadır. Bu kısa tanım doğru ancak eksikdir. Plastiğin günümüzde sayısız farklı alanda kullanılıyor olmasının altında yatan en önemki etken “istenilen biçimi alabilme” özelliğidir. Malzeme bilimciler ve üreticiler için istenilen biçimin verilebilimesi bir malzemede belkide en zor karşılaşılan niteliktir. Zaten doğal polimerlerin yerini zamanla sentetik polimerlere bırakmalarındaki ana sebep de aslında bu malzemeleri işleme konusundaki zorluk başta olmak üzere fiziksel ve kimyasal özelliklerindeki bir takım yetersizliklerdir.

Plastiklerin Tarihçesi?

Plastiğin tarihi 1863’de amatör mucit John Wesley Hyatt tarafından bilardo toplarında kullanılmak üzere pamuk selülozundan elde edilen ve ilk polimer malzemesi olan Selüloid’e kadar uzanır.

Ne var ki modern plastik endüstrisi Beçikalı kimyacı Leo Hendrik Baekeland’ın bir Fenol formakdehit reçinesi olan bakaliti 1909 yılında keşfetmesi ve endüstriyel olarak üretmeye başlaması ile başlar. Bakalit o tarihte öncelikli olarak telefon ahizelerinde kullanılmıştır.

Bugün kullanılmakta olan sayısız plastiğin yapı taşını oluşturan polimerler 1900’lü yıllardan itibaren yapılan çeşitli deneyler sonunda ve itiraf etmek gerekir ki çoğunlukla tesadüfen ortaya çıkmışlardır.

Yine de plastik kullanımının artışını hızlandıran en önemli unsur cam, grafit ve karbon elyafları ile karışımlı olarak elde edilen mukavemeti artırılmış türevlerin elde edilmeye başlaması olmuştur. Bu tip karışımlı malzemelerin mekanik özellikleri metallerle kıyaslanacak seviyelere ulaşmış ve onlara güçlü birer rakip ve hatta daha ucuz birer alternatif halini almışlardır.

Plastikler Nasıl Kategorize Edilir?

Plastiklerin genel olarak 5 ana kategoride toplayabiliriz.

1. TERMOSETLER

1.1. Epoksi

1.2. Fenol formaldehit

1.3. Poliüretan (PUR)

2. ELASTOMERLER

2.1. Nitril Kauçuk (NBR)

2.2. Stiren bütadien kauçuğu (SBR)

2.3. Etilen propilen monomeri (EPM)

2.4. Etilen propilen dien monomeri (EPDM)

2.5. Etilen vinil asetat (EVA)

2.6. Polisiloksan (silikon)

3. TERMOPLASTİK ELASTORMERLER

3.1. Stiren bütadien stiren termoplastik blok kopolimeri (SBS)

3.2. Stiren etilen bütilen stiren termoplastik blok kopolimeri (SEBS)

4. TERMOPLASTİKLER

4.1. Alçak yoğunluklu polietilen (LDPE)

4.2. Yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE)

4.3. Lineer alçak yoğunluklu polietilen (LLDPE)

4.4. Klorlu polietilen (CPE)

4.5. Polipropilen (PP)

4.6. Polistiren (PS)

4.7. Stirenakrilonitril (SAN)

4.8. Polimetilmetakrilat (PMMA)

4.9. Polietilen tereftalat (PET)

4.10. Etilen vinil alkol (EVOH)

4.11. Polibütilen tereftalat (PBT)

4.12. Polivinilklorür (PVC)

5. MÜHENDİSLİK PLASTİKLERİ

5.1. Poliamid (PA)

5.2. Akrilonitril bütadien stiren (ABS)

5.3. Polietereterketon (PEEK)

5.4. Poliimid (PI)

5.5. Polieterimid (PEI)

5.6. Politetraflorietilen (PTFE)

5.7. Polifenilen sülfit (PPS)

5.8. Polisülfon (PSU)
5.9 Polioksimetilen (POM)

5.10. Polikarbonat (PC)

5.11. Çok yüksek modekül ağırlıklı polietilen (UHMWPE)

Thermoplastik Nedir?

Isıtıldığında yumuşayan ancak soğduğunda tekrar sertleşen plastiklere verilen genel isim Thermoplastik şeklindedir. Bu özelliği sayesinde çevre duyarlılığı açısından en uygun plastikler bu grup altında toplanmışlardır.

Bir thermoplastik tekar tekrar eritilip çözülebilir, ayrıca bünyesinde oluşan hasarlar (kırıklar, çatlaklar, kopmalar) ısı kaynağı suretiyle giderilebilir. Camlaşma sıcaklığı (TG) olarak tarif edilen derecelerde malzeme kolayca bükülebilir, uzayabilir ve form verilebilir bir hal kazanırsa da sekonder bağlar malzemeyi yine de bir arada tutmaya devam eder. Buna rağmen sıcaklık artılrılmaya devam ederse hasar kaçanılmaz olur. Thermoplastikler otomotiv endüstrisinin vazgeçilmezleri arasında yer almakla birlikte uçak endüstrisinin ihtiyacı olan yüksek performanslı malzeme ihyiyacının aranan çözümü konumundadır. Bir thermoplastik cinsinde bağlı olarak 60-245 C arasında ısıl işlem yoluyla işlenebilir.

Polipropilen (PP) Nedir?

Özellikleri

Thermoplastikler arasında yoğunluğu en düşük olan türdür. Genel özellikleri monomerinin kristalin derecesi, monomerinin ağırılığı ve ataktik/izotaktik durumları ile alakalı olup saf polipropilen 0,900 gr/cm3 civarında bir özkütleye sahiptir. Mekanik özellikleri ürünün hazırlandığı ortam koşulları ve sıcaklık ve nem oranı, katkı malzemsinin dağılımı, kütlesel yayılımı ve kullanılan renlendirilerden direkt olarak etkilenir.

En önemli avantajları sertlik/mukavemet rasyosunun mükemmel olmasıdır.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here